Okiem eksperta

Rola witaminy D3 w zapewnieniu dobrego stanu zdrowia

Listopad 22, 2016

Z czym kojarzy się witamina D?

 

Oczywiście z młodością, słońcem i dobrym samopoczuciem. Aktywną jej formą jest kalcytriol. W okresie jesienno-zimowym, kiedy niebo przeważnie zasnute jest szarością, jesteśmy narażeni na niedobory tej witaminy. To przewrotne ze strony Natury, ponieważ akurat wtedy najbardziej cierpimy z powodu braków witaminy D! Jaka  zatem jest jej rola w zapewnieniu dobrego stanu zdrowia? Dlaczego jest taka ważna?

Skąd się biorą niedobory witaminy D?

Najbardziej wydajnym źródłem witaminy D jest jej synteza skórna, która zachodzi dzięki ekspozycji na światło słoneczne. Im słońca jest mniej, im bardziej opatulamy się z powodu zimna, tym mniej witaminy D dostarczane jest do naszego organizmu.
Synteza witaminy D3 w skórze zależy także od czynników takich jak: szerokość geograficzna, stopień nasłonecznienia, pora roku, dnia, grubość pokrywy chmur, stopień zanieczyszczenia powietrza (ech… Kraków i jego smog), wielkość powierzchni eksponowanej skóry, karnacji oraz wskaźnik masy ciała (BMI). Co ciekawe (przynajmniej z punktu widzenia naukowca), i ważne (być może dla ciebie, lub twoich bliskich), otyłość sprzyja niedoborom witaminy D3, ponieważ zmniejsza jej biodostępność. Prawdopodobnie tłuszcz tkanki podskórnej magazynuje witaminę D i ogranicza syntezę jej metabolitów, przez co mniejsze jej ilości dostają się do krwioobiegu w porównaniu z osobami szczupłymi.

Co, jeśli nie słońce?

Źródłem witaminy D jest także żywność. Produkty, które ją zawierają to: ryby, jaja, mleko, produkty mleczne, żywność fortyfikowanasalmon-fish-rocket-plate-81418 (czyli taka, do której dodano witaminę D, np. mleka roślinne), oraz suplementy stanowią jej uzupełniający rezerwuar. Aczkolwiek są one znacznie mniej wydajnym źródłem niż synteza przez skórę. Wniosek taki – kochajmy słońce! Ale jak to z miłością bywa – niekiedy można się sparzyć, dlatego opalajmy się z umiarem.  Wystarczy 15 minut dziennie. I aby zaszła prawidłowa synteza witamy D trzeba mieć odsłonięte tylko 18 procent powierzchni ciała: twarz, przedramiona i częściowo nogi.

Do czego właściwie witamina D3 jest nam potrzebna?

Witamina D jest właściwie hormonem, i mówi się, że bierze udział w niemal dwustu operacjach zachodzących w naszym organizmie. Stymuluje między innymi wydzielanie insuliny, wpływa na funkcjonowanie mięśnia sercowego, zapobiega stanom zapalnym, reguluje ciśnienie krwi. Chroni organizm przed chorobami autoimmunologicznymi, reguluje wzrost komórek i ich różnicowanie (zaburzenia różnicowania komórek oraz ich niekontrolowany podział prowadzi do rozwoju nowotworu). Sprawia również, że twoja skóra jest zdrowa, ładna i dłużej zachowuje młody wygląd.

Witamina D – częste objawy niedoboru

bóle kostno-mięśniowe,
choroby przyzębia,
utrata apetytu,
bezsenność,
zaburzenia widzenia,
częste infekcje
zaburzenia nastroju
uczucie ciągłego zmęczenia
podatność na złamania
wypadanie włosów,
problemy ze skórą,
problemy ze słuchem

Konsekwencje zdrowotne niedoboru witaminy D

– krzywica
– osteoporoza
– osteomalacja
– schorzenia tkanki mięśniowej (miopatia)
– choroby nowotworowe
– choroby autoimmunologiczne (stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów – RZS, nieswoiste zapalenie jelit, cukrzyca typu 1, łuszczyca)
– choroby układu krążenia (nadciśnienie, zespół metaboliczny, zawał)
– infekcje
– depresja

Badania a wpływ niedoboru witaminy D na poszczególne schorzenia

Choroby autoimmunologiczne

Badania wykazały, że niedobór witaminy D powoduje zaburzenie równowagi immunologicznej czego skutkiem może być wystąpienie chorób z autoagresji takich jak: stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów – RZS, nieswoiste zapalenie jelit, cukrzyca typu 1, łuszczyca.

Depresja

depresjaD jak depresja! I warto to zapamiętać, zwłaszcza, gdy łapie nas jesienna chandra. Niedobór witaminy D sprzyja depresji. Badania wykazały, że suplementacja tejże witaminy wpłynęła na poprawę samopoczucia u kobiet z sezonową depresją. Wiadomo, że witamina D aktywuje receptory neuronów w regionach mózgu związanych z regulacją zachowań, pobudza wydzielanie neurotrofiny i chroni mózg dzięki antyoksydantom buforującym.

Nowotwory

Nowotwór jelita grubego
Badania wykazały, że przy wysokim poziomie witaminy D we krwi zmniejszenie ryzyka wystąpienia nowotworu jelita grubego sięga 40-50% w stosunku do osób o niskim jej poziomie.

Nowotwór prostaty
Wykazano, że witamina D in vitro hamuje wzrost komórek raka prostaty. Brak jest natomiast dowodów, iż mężczyźni z wysokim poziomem witaminy D w mniejszym stopniu narażeni są na zachorowanie na nowotwór prostaty.

Nowotwór sutka
Naukowcy sugerują silny związek pomiędzy wysokim stężeniem we krwi witaminy D, a zmniejszeniem ryzyka rozwoju nowotworu piersi u kobiet powyżej 60 roku życia. Może to wskazywać na fakt, że witamina D jest bardzo ważna dla tej grupy wiekowej.

Choroby układu krążenia

Istnieją badania, które wskazują na prawdopodobieństwo związku między niedoborem witaminy D, a zapadalnością na choroby układu krążenia. Jest to wynikiem wpływu witaminy D na poziom reniny (enzym proteolityczny), która to oddziałuje na ciśnienie krwi. Nie stwierdzono natomiast wpływu suplementacji witaminą D na wartość ciśnienia skurczowego i rozkurczowego.

Cukrzyca

Witamina D może zmniejszać zmniejsza ryzyko zapadalności na cukrzycę typu 1 u dzieci, którym we wczesnym okresie życia podawano witaminę D w stosunku do dzieci, które jej nie otrzymywały. W badaniach naukowców u osób z cukrzycą typu II, często występował niski poziom interesującej nas witaminy D, co może sugerować wpływ jej niedoboru na powstawanie tejże choroby. Istnieją doniesienia, które sugerują, iż suplementacja wapniem i/lub witaminą D może odgrywać pozytywną rolę w prewencji cukrzycy typu 2, zwłaszcza z nietolerancją glukozy. Pogląd ten budzi jednak jeszcze sporo kontrowersji. Witamina D może wywoływać działanie na różne mechanizmy związane z patofizjologią obu typów cukrzycy. Rozważane są także różne mechanizmy oddziaływania witaminy D na rozwój i zapobieganie cukrzycy typu 2.

Ile?

Wciąż nie znamy wszystkich możliwości witaminy D. Często nie zdajemy sobie też sprawy z tego, jak bardzo negatywnie jej niedobór może wpłynąć na nasz organizm. Szczególnie w okresie jesienno-zimowym warto sięgać po pokarm zawierający witaminę D, jak również zaleca się suplementację.
Ile? To zależy od wieku. Dzieci i młodzież powinny suplementować od 600 do 1000 jednostek na dobę. Dorośli natomiast od 800 do nawet 2000 IU na dobę. Wielkość dawki powinien ustalić lekarz.
Kontrolujmy poziom witaminy D, aby zapewnić sobie dobre zdrowie przez okrągły rok.

 

Renata Przybyłowicz

 

Piśmiennictwo:
1. Bułhak- Jachymczyk B.: Witaminy, [w] Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. [red.] Jarosz M., Bułhak- Jachymczyk B., IŻŻ, PZWL, Warszawa, 2008, 172-232.
2. Charzewska J. i współpr.: ,,Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D” A.D 2009. Wiad. Lek., 2009; 62: 204-207.
3. Olędzka R.,, Witamina D w świetle badań ostatnich lat”, Bromat. Chem. Toksykol. – XLVI, 2013, 2, str. 121- 131.

Zainteresują Cię

3 komentarze

  • Odpowiedz Beata Listopad 24, 2016 at 12:01 pm

    W naszej szerokości geograficznej aby syntetyzować odpowiednią ilość witaminy D w skórze trzeba przebywać na słońcu przez cały rok i to w taki sposób aby te 18% odkrytej powierzchni ciała zarumieniło się. Czyli nie musi to być całe ciało ale jednak trzeba przebywać dość długo aby powstało zaczerwienienie. Ponad pół roku nie ma takich warunków dlatego trzeba przyjmować witaminę D3 przynajmniej przez 0,5 roku stale ale najlepiej cały rok. Dorośli 2000jm na dobę a nastolatki 1000jm., na dobę. Niektórzy uważają że dla zapobiegania osteoporozie wystarczy ( gdy nie ma przeciwwskazań ) zalecać kobietom po menopauzie i mężczyznom w wieku >65 lat przyjmowanie (ogółem – w diecie i w postaci suplementów) 1000 mg wapnia i 1000 IU witaminy D dziennie. Niemniej w naszej szerokości geograficznej to raczej za mało.

  • Odpowiedz Ania Marzec 14, 2017 at 10:28 pm

    Warto sobie zrobić badanie poziomu witaminy d w organizmie, mi zalecil takie badanie lekarz i okazało się że mam niedobór co wyjaśniło co jest przyczyną mojego słabego samopoczucia, ale teraz biore witamine d w kroplach evital d1000 ijest znaczna poprawa, badania rowniez sie poprawily.

  • Odpowiedz dorota Marzec 25, 2017 at 9:26 am

    ja badam 2 razy do roku u siebie i dziecka poziom, u mnie zawsze jakoś te normy wychodzą, natomiast gorzej z dzieckiem, dzięki systematycznemu podawaniu bobika dha wyniki się poporawiają, ale idealnie jeszcze nie jest, zastanawiam się, czy takie skłonności do niedoborów już malej zostaną, czy jakoś z wiekiem się to ustabilizuje..ktoś ma jakieś doświadczenia?

  • Skomentuj

    FreshMail.pl